- Sắc lệnh ký ngày 23/10 gỡ bỏ mức thuế 50% đối với ván ép, bao bì, thiết bị làm lạnh và rong biển nhập khẩu từ Canada.
- Biện pháp có hiệu lực từ ngày 30/10 nhằm giải tỏa áp lực chi phí cho nông dân bang Maine và hỗ trợ ghế Thượng viện của Susan Collins trước thềm bầu cử ngày 3/11.
- Nhà Trắng tái cân bằng ngân sách thương mại bằng việc áp mức thuế 50% lên loạt sản phẩm tiêu dùng khác từ Canada như máy điều hòa, tủ đông, thảm và dầu gội.
Diễn biến và Dữ liệu trọng tâm
Sắc lệnh điều chỉnh thuế quan ngày 23/10 của Tổng thống Donald Trump là bước lùi chiến thuật nhằm giảm thiểu tổn thất kinh tế cận kề tại các bang biên giới phía Bắc trước ngày bầu cử 3/11. Quyết định miễn thuế tập trung vào các mặt hàng vật tư đầu vào quan trọng phục vụ chuỗi cung ứng nông – lâm nghiệp, vốn chịu thiệt hại nặng nề sau khi Mỹ áp thuế 50% lên 20 tỷ USD hàng hóa Canada hồi tháng 8, dẫn tới việc Ottawa đáp trả bằng đòn thuế 15-50% tương ứng.
| Mốc thời gian / Thực thể | Chi tiết chính sách & Diễn biến | Tác động mục tiêu |
|---|---|---|
| Tháng 8 | Mỹ áp thuế 50% lên 20 tỷ USD hàng Canada; Canada áp trả đũa 15-50% lên 20 tỷ USD hàng Mỹ. | Thương chiến song phương leo thang sau đổ vỡ đàm phán. |
| 6/10 | Tranh luận giữa Thượng nghị sĩ Susan Collins (Cộng hòa) và đối thủ Troy Jackson (Dân chủ). | Thuế quan trở thành tâm điểm tranh chấp ghế Thượng viện tại bang Maine. |
| 23/10 | Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh miễn thuế cho ván ép, bao bì, thiết bị làm lạnh, rong biển. | Hạ nhiệt chi phí cho nhóm sản xuất nông nghiệp và lâm nghiệp Mỹ. |
| 30/10 | Sắc lệnh có hiệu lực chính thức, đồng thời kích hoạt thuế 50% bù đắp lên thảm, sơn, điều hòa, tủ đông… | Áp dụng chỉ 4 ngày trước cuộc bầu cử ngày 3/11. |
| Dominic LeBlanc | Bộ trưởng Canada phụ trách thương mại với Mỹ phát biểu đánh giá động thái mới. | Khẳng định sẵn sàng hợp tác thiện chí nhưng bảo vệ quyền lợi quốc gia. |
Phân tích tác động thị trường
Quyết định tái cấu trúc danh mục thuế quan cho thấy áp lực lạm phát chi phí đẩy đang lấn át các mục tiêu bảo hộ sản xuất trong nước tại những khu vực kinh tế nhạy cảm. Tại các bang như Maine và Michigan, nông dân phụ thuộc trực tiếp vào bao bì và thiết bị chuyên dụng nhập từ Canada do thị trường nội địa thiếu hụt nguồn cung thay thế hoặc có mức giá chênh lệch quá cao. Việc Thượng nghị sĩ Dân chủ Ron Wyden thuộc Ủy ban Tài chính Thượng viện công khai chỉ trích nỗ lực phút chót này phản ánh rõ sự xung đột giữa lợi ích chính trị ngắn hạn và tính nhất quán của chính sách thương mại liên bang.
Hơn nữa, thay vì thu hẹp thâm hụt thương mại tổng thể, việc áp bổ sung thuế 50% lên nhóm hàng tiêu dùng như thảm, sơn, dầu gội, máy điều hòa và tủ đông nằm ngang sẽ chuyển dịch gánh nặng giá cả trực tiếp sang người tiêu dùng bán lẻ. Động thái giữ nguyên tổng quy mô bảo hộ bằng cách hoán đổi danh mục chỉ giúp Nhà Trắng giải quyết xung đột cục bộ tại các địa hạt tranh chấp ghế Thượng viện, trong khi rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng hàng hóa xuyên biên giới giữa hai nền kinh tế vẫn chưa được giải quyết triệt để.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tại sao sắc lệnh miễn thuế lại có hiệu lực vào ngày 30/10?
Thời điểm ngày 30/10 được lựa chọn có chủ đích khi rơi vào đúng 4 ngày trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11, nhằm tạo lợi thế cử tri trực tiếp cho các ứng viên đảng Cộng hòa tại các bang biên giới như bang Maine và bang Michigan.
Việc bổ sung thuế 50% vào các mặt hàng mới của Canada gây ảnh hưởng gì đến thị trường Mỹ?
Động thái này duy trì áp lực đàm phán lên Ottawa nhưng sẽ đẩy giá thành các mặt hàng hoàn thiện như điều hòa nhiệt độ, tủ đông, vật liệu xây dựng dân dụng (thảm, sơn) và đồ dùng cá nhân tăng cao, tạo thêm sức ép lạm phát lên người tiêu dùng Mỹ.
