Trang chủKinh doanhNgành tôm hướng tới 4,7 tỷ USD: Đột phá từ giá trị...

Ngành tôm hướng tới 4,7 tỷ USD: Đột phá từ giá trị chế biến sâu

Ngành tôm nước lợ Việt Nam vừa chính thức chốt mục tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu từ 4,6 đến 4,7 tỷ USD vào năm 2027, bất chấp những áp lực lớn về chi phí sản xuất và sức ép cạnh tranh khốc liệt trên toàn cầu. Dù duy trì được đà tăng trưởng khả quan trong năm 2026, hiệu quả kinh tế thực tế của người nuôi tôm vẫn đối mặt với nhiều thách thức đến từ khâu quản trị chuỗi cung ứng và rào cản thương mại quốc tế.

Bối cảnh và các trụ cột dữ liệu tăng trưởng

Ngành tôm Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế trụ cột kinh tế thủy sản nhờ sự bứt phá của các vùng nuôi trọng điểm và quy mô xuất khẩu tăng trưởng ổn định. Tại hội nghị tổng kết phát triển ngành tôm nước lợ diễn ra ngày 21/11 tại Cà Mau, dữ liệu từ 22 tỉnh, thành phố nuôi tôm cho thấy những con số ấn tượng về cả năng lực sản xuất lẫn giá trị thương mại.

  • Diện tích và sản lượng năm 2026: Cả nước đạt hơn 759.500 ha thả nuôi, sản lượng ước đạt 1,47 triệu tấn (tăng gần 5% so với năm trước). Trong đó, tôm thẻ chân trắng đạt khoảng 1,02 triệu tấn, tôm sú đạt 450.000 tấn.
  • Vai trò của Đồng bằng sông Cửu Long: Là vùng nuôi trọng điểm với 711.000 ha (chiếm gần 94% diện tích cả nước) và sản lượng đạt gần 1,3 triệu tấn (tương đương 88% tổng sản lượng).
  • Kết quả xuất khẩu 10 tháng năm 2026: Theo VASEP, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt 4,22 tỷ USD, tăng gần 9%. Đóng góp lớn nhất là tôm thẻ chân trắng với 2,62 tỷ USD, tôm hùm xanh đạt 915 triệu USD và tôm sú đạt 407,2 triệu USD.
  • Cơ cấu thị trường: Trung Quốc và Hong Kong là thị trường tiêu thụ lớn nhất với 1,42 tỷ USD, tiếp đến là Mỹ (hơn 563 triệu USD), Nhật Bản (hơn 503 triệu USD), EU (khoảng 461 triệu USD) và Australia (hơn 241 triệu USD).
  • Mục tiêu năm 2027: Phấn đấu duy trì diện tích 755.000 ha, nâng sản lượng lên 1,5 triệu tấn (tôm thẻ chân trắng đạt 1,05 triệu tấn, tôm sú 450.000 tấn) và đạt kim ngạch 4,6-4,7 tỷ USD.

Phân tích đa chiều & Tác động

Tăng trưởng về sản lượng và kim ngạch chưa đồng nghĩa với việc lợi nhuận của người nuôi tôm được cải thiện tương ứng. Theo đánh giá chuyên sâu từ Cục Thủy sản và kiểm ngư, hiệu quả kinh tế còn phụ thuộc rất lớn vào tỷ lệ nuôi thành công, kiểm soát chi phí đầu vào và mức độ liên kết toàn chuỗi.

  • Sức ép cạnh tranh giá khốc liệt: Thị trường thế giới năm 2027 được dự báo sẽ tràn ngập nguồn cung giá rẻ đến từ Ecuador và Ấn Độ. Điều này làm giảm dư địa cạnh tranh về giá của các sản phẩm tôm thô Việt Nam.
  • Nút thắt về quản trị vùng nuôi: Đến hết năm 2025, mới chỉ có 24,5% cơ sở nuôi tôm thuộc diện đăng ký được cấp mã số. Quy mô sản xuất vẫn mang tính nhỏ lẻ, hạ tầng vùng nuôi chưa đồng bộ, dữ liệu quan trắc môi trường và dịch bệnh chưa được kết nối hiệu quả.
  • Chất lượng con giống và truy xuất nguồn gốc: Nhu cầu tôm giống đạt 150-160 tỷ con/năm, dù năng lực sản xuất đạt 144-168 tỷ con, nhưng công tác kiểm soát chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc con giống vẫn chưa thống nhất.
  • Hệ thống chế biến hiện đại: Cả nước hiện có 488 cơ sở chế biến tôm đủ điều kiện xuất khẩu (trên tổng số 877 cơ sở chế biến thủy sản), tổng công suất thiết kế khoảng 1,4 triệu tấn/năm, tạo tiền đề tốt cho định hướng gia tăng tỷ trọng hàng chế biến.

Góc nhìn chuyên gia & Dự báo xu hướng

Dịch chuyển trọng tâm sang chế biến sâu và chuẩn hóa sinh học là con đường bắt buộc để ngành tôm Việt Nam giữ vững vị thế trên bản đồ thế giới. Giới phân tích thị trường khẳng định rằng trong bối cảnh các rào cản phòng vệ thương mại và chính sách thuế nhập khẩu ngày càng khắt khe, lợi thế cạnh tranh của tôm Việt Nam không nằm ở sản lượng thô mà ở năng lực chế biến tinh.

Để đạt mục tiêu 4,7 tỷ USD vào năm 2027, ngành tôm cần đẩy nhanh việc hoàn thiện mã số vùng nuôi, đồng thời thiết lập liên kết bền vững giữa người nuôi, hợp tác xã và 488 cơ sở chế biến xuất khẩu. Việc đẩy mạnh áp dụng công nghệ số trong quan trắc môi trường, kiểm soát dịch bệnh và nâng cao tỷ lệ nuôi thành công sẽ giúp giảm chi phí sản xuất, đáp ứng trọn vẹn các tiêu chuẩn về tính bền vững và truy xuất nguồn gốc từ các thị trường khó tính như Mỹ, EU và Nhật Bản.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Mục tiêu xuất khẩu của ngành tôm Việt Nam năm 2027 là bao nhiêu?

Ngành tôm Việt Nam đặt mục tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu từ 4,6 đến 4,7 tỷ USD trong năm 2027, với tổng sản lượng phấn đấu đạt 1,5 triệu tấn.

Những thách thức lớn nhất mà ngành tôm Việt Nam phải đối mặt hiện nay là gì?

Thách thức chính bao gồm sức ép cạnh tranh giá gay gắt từ Ecuador và Ấn Độ, chi phí sản xuất cao, hạ tầng vùng nuôi chưa đồng bộ và tỷ lệ cấp mã số vùng nuôi mới chỉ đạt 24,5%.

RELATED ARTICLES
- Advertisment -

Most Popular

Recent Comments