- Trái Đất được dự báo nóng hơn 2,6 độ C so với thời tiền công nghiệp, cao hơn 0,1 độ C so với dự báo trước.
- Mỹ phát thải thêm 133 triệu tấn CO2e năm ngoái do nhu cầu điện tăng và ngành than phục hồi, chiếm 70% lượng khí thải gia tăng toàn cầu.
- Thiệt hại kinh tế toàn cầu từ mức nhiệt tăng thêm này ước tính lên tới 1.200 tỷ USD.
Diễn biến và Dữ liệu trọng tâm
Báo cáo Khoảng cách phát thải công bố ngày 21/10 bởi Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) cho thấy Trái Đất đối mặt với kịch bản nhiệt độ tăng 2,6 độ C. Dữ liệu chi tiết từ báo cáo được tổng hợp dưới đây:
| Chỉ số / Thực thể | Dữ liệu thống kê | Bối cảnh và Nguyên nhân |
|---|---|---|
| Mức nhiệt gia tăng | 2,6 độ C | Cao hơn 0,1 độ C so với năm trước do loại trừ cam kết của Mỹ. |
| Lượng phát thải của Mỹ | 133 triệu tấn CO2e | Tăng đột biến năm ngoái, chiếm 70% lượng gia tăng toàn cầu do phục hồi ngành than. |
| Quy mô toàn cầu | 124 quốc gia | Ghi nhận phát thải tăng với tổng lượng bổ sung 189 triệu tấn CO2e (trừ Mỹ). |
| Mục tiêu giảm thải UNEP | Giảm 18% (2030) – 45% (2036) – 69% (2040) | Kỳ vọng giữ mức tăng ở 1,7-1,8 độ C giữa thế kỷ và hạ về 1,5 độ C năm 2100. |
Phân tích tác động thị trường
Việc chính quyền Mỹ rút khỏi Thỏa thuận khí hậu Paris và các tổ chức như UNFCCC hay WHO không chỉ tạo ra bước lùi về mặt ngoại giao môi trường mà còn giáng đòn mạnh vào kinh tế vĩ mô toàn cầu. Theo nhà khoa học khí hậu Michael Mann, mức nhiệt tăng thêm 0,1 độ C có thể gây thiệt hại khoảng 1.200 tỷ USD cho nền kinh tế thế giới thông qua các hiện tượng thời tiết cực đoan, mùa vụ thất bát và chi phí năng lượng leo thang.
Hơn thế nữa, chuyên gia Johan Rockström từ Viện Nghiên cứu Tác động khí hậu Potsdam (Đức) cảnh báo rằng khi quốc gia có lịch sử phát thải lớn nhất thế giới quay lưng với mục tiêu khí hậu, các quốc gia khác có xu hướng chùng xuống trong cam kết giảm phát thải. Điều này làm suy yếu thị trường tài chính xanh, chệch hướng dòng vốn đầu tư ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) và đẩy rủi ro hệ thống lên các doanh nghiệp đang chuyển đổi năng lượng.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tại sao Mỹ lại gia tăng phát thải trong khi các nước G20 khác kiềm chế?
Mỹ đảo ngược xu hướng giảm phát thải từ năm 2005 do nhu cầu tiêu thụ điện tăng cao và sự phục hồi tạm thời của ngành than, trong khi 19 nền kinh tế lớn còn lại trong nhóm G20 vẫn duy trì chính sách cắt giảm hoặc kiểm soát chặt chẽ hoạt động đốt than, dầu và khí đốt.
Việc Liên Hợp Quốc nâng dự báo thêm 0,1 độ C ảnh hưởng thế nào đến doanh nghiệp?
Mức tăng 0,1 độ C phản ánh rủi ro khí hậu hiện hữu, buộc các chính phủ siết chặt quy định tuân thủ môi trường, làm tăng chi phí vận hành, chi phí tín dụng carbon và đòi hỏi doanh nghiệp phải tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo hướng bền vững hơn để tránh các khoản phạt hoặc rủi ro pháp lý.
