Việc tham gia chuỗi sự kiện APEC tại Thâm Quyến và chuẩn bị cho vai trò chủ nhà APEC 2027 đánh dấu bước ngoặt chiến lược của Việt Nam trong tiến trình hội nhập. Không chỉ dừng lại ở xúc tiến thương mại truyền thống, hợp tác đa phương này là đòn bẩy quan trọng để thu hút dòng vốn FDI công nghệ cao và nâng cao năng lực tự cường cho doanh nghiệp nội địa.
Bối cảnh & Dữ kiện
Nền kinh tế Việt Nam đang sở hữu lợi thế lớn nhờ mạng lưới liên kết sâu rộng với các nền kinh tế thành viên APEC.
Trong chuyến công tác từ 17-20/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33 tại Thâm Quyến (Trung Quốc). Sự kiện quy tụ 21 nền kinh tế đối tác chiến lược hàng đầu, tạo không gian đối thoại cấp cao trước thềm Việt Nam đăng cai APEC 2027.
- Vị thế thương mại: Các nền kinh tế APEC hiện chiếm 77% tổng kim ngạch thương mại, gần 81% vốn đầu tư trực tiếp (FDI) và hơn 85% lượng khách du lịch quốc tế của Việt Nam.
- Mạng lưới FTA: Trong số 20 thành viên còn lại, có đến 17 nền kinh tế đã ký kết Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Việt Nam.
- Ưu tiên thu hút: Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái, trọng tâm xúc tiến tập trung vào các lĩnh vực bán dẫn, công nghiệp hỗ trợ, năng lượng tái tạo, hạ tầng logistics và kinh tế số.
Phân tích đa chiều & Tác động
Tác động của APEC không chỉ đến từ việc mở cửa thị trường mà nằm ở khả năng tối ưu hóa chi phí tuân thủ và nâng cấp chuỗi cung ứng.
Việc kết nối với một trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu như Thâm Quyến mang lại những bài học thực tiễn về phát triển đô thị thông minh và trung tâm công nghệ cho các địa phương trong nước.
- Giảm thiểu chi phí phi thuế quan: TS Lê Việt Quý từ Viện IRDM nhận định lợi ích thiết thực nhất là thúc đẩy hài hòa hóa tiêu chuẩn, số hóa hải quan và chứng từ, giúp doanh nghiệp khai thác hiệu quả các FTA sẵn có.
- Thích ứng sớm với chuẩn mực mới: Theo TS Lê Duy Bình (Economica Việt Nam), cơ chế hợp tác tự nguyện của APEC giúp doanh nghiệp làm quen với các khung quy tắc về kinh tế số, quản trị AI và dữ liệu xuyên biên giới trước khi chuyển thành cam kết bắt buộc.
- Thách thức nội tại của doanh nghiệp: Doanh nghiệp Việt vẫn gặp rào cản về công nghệ cốt lõi, năng lực quản trị chất lượng, tiêu chuẩn ESG và nguồn nhân lực trình độ cao để trở thành nhà cung cấp cấp 1, cấp 2 cho các tập đoàn toàn cầu.
Góc nhìn chuyên gia & Dự báo
Thành công của APEC 2027 sẽ được đo lường bằng những giá trị kinh tế thực chất và năng lực cạnh tranh còn lại của doanh nghiệp nội địa sau khi sự kiện kết thúc.
Các chuyên gia nhấn mạnh Việt Nam cần chủ động xây dựng cơ chế thực thi mạnh mẽ từ giai đoạn chuẩn bị. Cụ thể, các chương trình kết nối doanh nghiệp trong nước với hệ sinh thái APEC phải lấy thước đo là số lượng hợp đồng thực hiện, vốn giải ngân thực tế và số lượng doanh nghiệp Việt gia nhập chuỗi cung ứng toàn cầu.
Bên cạnh đó, việc quy hoạch và quản trị tài sản hạ tầng sau sự kiện tại Phú Quốc cũng như các địa phương phụ cận cần được tính toán kỹ lưỡng nhằm tối ưu hóa hiệu quả vận hành lâu dài, biến hạ tầng hội nghị thành động lực phát triển du lịch và dịch vụ cao cấp bền vững.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
APEC mang lại lợi ích gì trực tiếp cho doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam?
APEC giúp đơn giản hóa thủ tục hải quan, số hóa chứng từ thương mại và hài hòa hóa tiêu chuẩn, từ đó giảm đáng kể chi phí tuân thủ khi khai thác các FTA hiện có.
Doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị điều kiện gì để tham gia chuỗi cung ứng APEC?
Doanh nghiệp cần đầu tư đổi mới công nghệ cốt lõi, nâng cao năng lực quản trị sản xuất quy mô lớn, đào tạo nhân lực trình độ cao và tuân thủ các chuẩn mực bền vững (ESG).
