Quyết định ban hành Chỉ thị số 40 của Thủ tướng Chính phủ ngày 21/11/2026 đánh dấu bước đi chiến lược nhằm tháo gỡ khó khăn cho thị trường nội địa, gia tăng sức mua của người dân và kiểm soát lạm phát trong giai đoạn cao điểm cuối năm 2026 và Tết Nguyên đán 2027.
Bối cảnh & Dữ kiện
Áp lực lạm phát gia tăng từ chi phí đầu vào và giá hàng hóa nhập khẩu đang đặt ra thách thức lớn cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế cuối năm 2026.
Theo dữ liệu thống kê, trong 10 tháng đầu năm 2026, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân đã tăng 4,57% so với cùng kỳ năm 2025. Sự gia tăng này xuất phát từ nhiều nhóm hàng hóa thiết yếu:
- Nhóm nhà ở, điện, nước, vật liệu xây dựng ghi nhận mức tăng 6,7%.
- Giá nhiên liệu tăng mạnh 13%, kéo theo chi phí giao thông tăng gần 7%.
- Dự kiến tổng số thu ngân sách nhà nước sẽ giảm khoảng 256.700 tỷ đồng trong năm 2026 do thực hiện hàng loạt chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí.
Trước tình hình đó, Chính phủ đã triển khai các công cụ hỗ trợ tài khóa quyết liệt như giảm 2% thuế giá trị gia tăng (VAT), đưa thuế tiêu thụ đặc biệt xăng khoáng và xăng E5, E10 về 0%, giảm 2% giá điện, đồng thời giữ nguyên giá dịch vụ y tế trong năm 2026.
Phân tích đa chiều & Tác động
Các chính sách kích cầu tiêu dùng đồng bộ sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực đến toàn bộ nền kinh tế nhưng cũng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành.
- Tác động tới hộ gia đình: Việc giảm thuế, phí và duy trì giá ổn định các mặt hàng thiết yếu giúp hạ chi phí sinh hoạt, tăng thu nhập khả dụng thực tế, từ đó kích thích nhu cầu mua sắm dịp cuối năm.
- Tác động tới doanh nghiệp sản xuất và bán lẻ: Khả năng tiếp cận vốn tín dụng tiêu dùng đa dạng hơn kết hợp với việc phát triển các mô hình kinh doanh mới như hệ thống outlet và thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh sẽ giải phóng hàng tồn kho và mở rộng kênh phân phối.
- Tác động tới quản lý thị trường và điều hành vĩ mô: Việc theo dõi sát nguồn cung xăng dầu và điện năng của Bộ Công Thương, kết hợp xử lý nghiêm hành vi găm hàng đẩy giá, sẽ ngăn chặn hiện tượng đầu cơ trục lợi.
Góc nhìn chuyên gia & Dự báo
Sự kết hợp giữa chính sách tài khóa mở rộng có trọng điểm và kiểm soát giá cả điều hành sẽ là chìa khóa giúp nền kinh tế duy trì đà tăng trưởng trong ngắn hạn.
Tác động của Chỉ thị số 40 không chỉ nằm ở các biện pháp ngắn hạn mà còn định hình sức cạnh tranh dài hạn của thị trường trong nước. Việc đẩy mạnh chương trình “Hàng Việt vì người Việt” kết hợp với nâng cao chất lượng sản phẩm nội địa giúp hàng Việt Nam đứng vững trước áp lực từ hàng nhập khẩu.
Dự báo trong quý IV/2026 và quý I/2027, sức mua thị trường sẽ phục hồi nhẹ với mức tăng trưởng bán lẻ hàng hóa đạt từ 8,5% – 9,5%. Tuy nhiên, rủi ro lạm phát nhập khẩu vẫn là ẩn số lớn đòi hỏi Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước duy trì sự linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ và tài khóa.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Chỉ thị 40 tập trung vào những giải pháp trọng tâm nào?
Chỉ thị 40 tập trung vào việc giảm chi phí sinh hoạt cho người dân thông qua chính sách thuế, phí, kiểm soát giá hàng hóa thiết yếu, mở rộng tín dụng tiêu dùng và bảo đảm cân đối cung cầu xăng dầu, điện năng.
Ngân sách nhà nước bị ảnh hưởng ra sao khi áp dụng chính sách kích cầu năm 2026?
Dự kiến tổng số thu ngân sách nhà nước trong năm 2026 sẽ giảm khoảng 256.700 tỷ đồng do triển khai các gói miễn, giảm 2% thuế VAT, giảm 0% thuế TTĐB xăng dầu và giảm giá điện.
