Theo tường thuật của Washington Post, CNBC và Reuters, tại hội nghị lãnh đạo doanh nghiệp APEC ở Thâm Quyến, Trung Quốc ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố các lệnh trừng phạt phương Tây đã phản tác dụng và kinh tế Moskva đang tăng trưởng nhanh hơn châu Âu. Trong khi số liệu chính thức ghi nhận sự phục hồi nhẹ về tăng trưởng, giới phân tích quốc tế lưu ý rằng nền kinh tế này vẫn đối mặt với áp lực lạm phát, thâm hụt ngân sách và rủi ro hạ tầng năng lượng.
Bối cảnh & Dữ kiện
Các số liệu chính thức cho thấy nền kinh tế Nga đã quay lại quỹ đạo tăng trưởng dương trong hai quý gần nhất sau giai đoạn suy giảm đầu năm. Trước các lãnh đạo doanh nghiệp tại APEC, ông Vladimir Putin gọi các biện pháp hạn chế áp đặt sau chiến sự Ukraine là những nỗ lực bất thành nhằm cô lập Nga, đồng thời nhấn mạnh xu hướng giảm mạnh giao dịch bằng USD và euro.
| Chỉ tiêu kinh tế vĩ mô | Số liệu ghi nhận | Nguồn / Cơ quan công bố |
|---|---|---|
| Tăng trưởng GDP quý I | Giảm 0,3% (lần đầu tiên sau 3 năm) | Cơ quan Thống kê Liên bang Nga Rosstat |
| Tăng trưởng GDP quý II | Tăng 1,3% so với cùng kỳ | Cơ quan Thống kê Liên bang Nga Rosstat |
| Tăng trưởng GDP quý III | Tăng 1% (vượt kỳ vọng) | Bộ Phát triển Kinh tế Nga |
| Dự báo tăng trưởng GDP cả năm | Điều chỉnh từ 0,4% lên 0,6% | Bộ Phát triển Kinh tế Nga |
| Lạm phát mục tiêu cuối năm ngoái | Tiến sát mức 4% | Moskva |
Bên cạnh các chỉ số sản lượng, Tổng thống Vladimir Putin khẳng định các rào cản thương mại đã thúc đẩy Nga tăng năng suất lao động và hiện đại hóa hệ thống nhà máy. Trước thềm cuộc gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào ngày 18/11, nhà lãnh đạo Nga cũng đề nghị chia sẻ công nghệ và mở rộng hợp tác cùng có lợi với các quốc gia thân thiện tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Phân tích đa chiều & Tác động
Bức tranh kinh tế của Moskva hiện cho thấy sự đan xen giữa khả năng chống chịu trước cú sốc bên ngoài và những điểm nghẽn cơ cấu kéo dài sau hơn 4 năm chiến sự tại Ukraine. Về phía chính quyền Nga, ông Vladimir Putin đánh giá các công cụ gây sức ép kinh tế truyền thống như thuế nhập khẩu hay hạn chế xuất khẩu không còn đủ sức chặn đứng tăng trưởng của các nền kinh tế đối thủ.
Tuy nhiên, theo tổng hợp từ Washington Post, CNBC và Reuters, giới phân tích kinh tế chỉ ra rằng việc tránh được kịch bản sụp đổ không đồng nghĩa với ổn định bền vững. Nền kinh tế Nga vẫn đang phải xử lý đồng thời tình trạng thâm hụt ngân sách, nguồn thu dầu khí suy giảm và áp lực lạm phát quay trở lại. Đặc biệt, các đợt tấn công bằng thiết bị bay không người lái của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu Nga từ cuối tháng 10 được đánh giá có thể đẩy mặt bằng giá cả tăng cao và gây thiếu hụt nhiên liệu nghiêm trọng hơn so với giai đoạn mùa hè.
Ở bình diện đối ngoại, diễn biến kinh tế tại APEC gắn liền với động thái ngoại giao mới khi Điện Kremlin xác nhận cuộc gặp ba bên dự kiến vào ngày 19/11 giữa Tổng thống Vladimir Putin, Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump. Phía Moskva mô tả sự kiện này là tâm điểm chú ý mang ý nghĩa lớn đối với thế giới.
Góc nhìn chuyên gia & Dự báo
Giới quan sát nhận định cả triển vọng kinh tế lẫn cục diện ngoại giao của Nga trong thời gian tới vẫn chứa đựng nhiều biến số khó lường dù xuất hiện tín hiệu đối thoại cấp cao. Đánh giá về cuộc gặp ba bên giữa lãnh đạo Nga, Trung Quốc và Mỹ, ông Alexander Gabuev, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Carnegie Nga – Á Âu, cho rằng các bên hiện chưa xây dựng được chương trình nghị sự cụ thể và khó có khả năng thảo luận những vấn đề thực sự mang tính bước ngoặt.
Tương tự, tờ Washington Post dẫn lời một học giả Nga nhận định chủ đề khả dĩ nhất mà ba nhà lãnh đạo có thể đề cập chỉ dừng ở các vấn đề rất chung về ổn định toàn cầu, bởi lập trường của Moskva, Bắc Kinh và Washington về các hồ sơ cụ thể, bao gồm cả vấn đề Iran, còn quá khác biệt để trao đổi chi tiết. Từ góc độ điều hành vĩ mô, quỹ đạo tăng trưởng quanh mức 0,6% của Nga trong thời gian tới sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng bảo vệ hạ tầng lọc dầu trước các cuộc tập kích, năng lực kiềm chế lạm phát quanh ngưỡng 4% và mức độ chuyển hóa các cam kết công nghệ với khu vực châu Á – Thái Bình Dương thành dòng vốn thương mại thực chất.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tổng thống Nga Vladimir Putin đã phát biểu gì về các lệnh trừng phạt tại APEC?
Tại hội nghị APEC ở Thâm Quyến ngày 18/11, Tổng thống Vladimir Putin cho biết các lệnh trừng phạt phương Tây đã phản tác dụng khi thúc đẩy Nga tăng năng suất, hiện đại hóa nhà máy và giảm phụ thuộc vào đồng USD cũng như euro, đồng thời khẳng định kinh tế Nga hiện tăng trưởng nhanh hơn châu Âu.
Giới phân tích chỉ ra những thách thức kinh tế và ngoại giao nào đối với Nga?
Theo giới phân tích được Washington Post, CNBC và Reuters trích dẫn, Nga vẫn đối mặt với thâm hụt ngân sách, nguồn thu dầu khí giảm và nguy cơ lạm phát tăng do các nhà máy lọc dầu bị tấn công từ cuối tháng 10. Về ngoại giao, chuyên gia Alexander Gabuev nhận định cuộc gặp ba bên giữa ông Putin, ông Tập Cận Bình và ông Donald Trump ngày 19/11 khó đạt thảo luận chi tiết do thiếu chương trình nghị sự cụ thể và khác biệt lập trường.
