Trang chủBất động sảnTP HCM gỡ vướng bất động sản: Nộp 50% giá trị để...

TP HCM gỡ vướng bất động sản: Nộp 50% giá trị để giữ sai phép

Sở Tài chính vừa trình UBND TP HCM dự thảo Nghị quyết của HĐND TP HCM nhằm thiết lập cơ chế đặc thù tháo gỡ vướng mắc cho các dự án bất động sản chậm triển khai trước ngày 1/10/2026, nổi bật với đề xuất cho phép chủ đầu tư nộp lại 50% giá trị phần sàn xây dựng sai phép để thay thế biện pháp tháo dỡ và giao đất không qua đấu giá cho doanh nghiệp thành phần.

Bối cảnh & Dữ kiện

Chính sách đặc biệt theo Luật Phát triển đô thị số 18 được xây dựng nhằm lấp khoảng trống chuyển tiếp của Nghị định 339 và khơi thông pháp lý cho 674 dự án đang trong quá trình xử lý tại TP HCM.

Khi Nghị định 339 có hiệu lực từ ngày 26/8/2026, nhiều công trình xây dựng sai phạm trước đây rơi vào nguy cơ buộc phải tháo dỡ do thiếu quy định chuyển tiếp. Để tránh lãng phí tài sản xã hội, dự thảo nghị quyết khôi phục cơ chế thu hồi 50% số lợi bất hợp pháp từng áp dụng trong giai đoạn 2008-2018 và mở rộng cho các vi phạm phát sinh trước ngày 1/10/2026. Giá trị phần sàn vi phạm được tính dựa trên đơn giá hợp đồng mua bán, dự toán được duyệt hoặc suất vốn đầu tư, nộp song song với tiền phạt hành chính.

Bên cạnh đó, đối với các khu đô thị thí điểm theo mô hình nhà đầu tư trục chính và thành phần ký hợp đồng trước ngày 1/8/2024, Chủ tịch UBND TP HCM sẽ xem xét chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư thành phần mà không qua đấu giá đất hay đấu thầu. Điều kiện tiên quyết là doanh nghiệp không có tranh chấp, cam kết đóng phí hạ tầng và hoàn tất giải phóng mặt bằng phần còn lại trong tối đa 2 năm, hướng tới mục tiêu giải quyết dứt điểm toàn bộ hồ sơ chậm nhất vào ngày 31/12/2031.

Chỉ tiêu / Mốc chính sáchThông số chi tiếtÝ nghĩa thực thi
Tổng dự án đăng ký tháo gỡ (tính đến tháng 9)1.338 dự ánPhản ánh quy mô tồn đọng pháp lý lớn tại TP HCM
Dự án đã xử lý trong 9 tháng đầu năm723 dự ánTiến độ cải thiện nhưng vẫn còn 674 dự án theo kế hoạch cần xử lý
Mức nộp lại số lợi bất hợp pháp50% giá trị phần sàn vi phạmThay thế biện pháp cưỡng chế tháo dỡ gây lãng phí
Mốc áp dụng cho công trình vi phạmPhát sinh trước ngày 1/10/2026Khắc phục khoảng trống chuyển tiếp của Nghị định 339
Mốc hợp đồng dự án thành phầnKý trước ngày 1/8/2024Tách bạch tiến độ, không phụ thuộc nhà đầu tư trục chính
Thời hạn hoàn tất xử lý toàn diệnChậm nhất ngày 31/12/2031Thiết lập lộ trình đóng hồ sơ dứt điểm cho cơ quan quản lý

Phân tích đa chiều & Tác động

Cơ chế thu hồi giá trị vi phạm kết hợp cởi trói thủ tục đất đai sẽ trực tiếp giải phóng nguồn cung nhà ở đang bị đóng băng, song đòi hỏi hàng rào kiểm định kỹ thuật nghiêm ngặt để không hợp thức hóa sai phạm tùy tiện.

  • Đối với người mua nhà: Hàng nghìn hộ dân tại các chung cư vướng sai phạm thiết kế hoặc xây vượt tầng sẽ có lộ trình được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu. Sau khi chủ đầu tư hoàn tất nghĩa vụ tài chính 50% và đạt kết quả kiểm định chất lượng, cơ quan chức năng sẽ điều chỉnh giấy phép xây dựng, nghiệm thu và cấp sổ hồng, chấm dứt tình trạng tranh chấp kéo dài.
  • Đối với doanh nghiệp bất động sản: Các nhà đầu tư thành phần thoát khỏi thế bị động khi không còn phải chờ nhà đầu tư trục chính hoàn thiện hạ tầng mới được giao đất. Ngược lại, dự thảo cũng siết chặt kỷ luật bằng quy định chấm dứt quyền đầu tư đối với đơn vị trục chính yếu kém để chỉ định đơn vị kế thừa, đồng thời thu hồi đất và hoàn trả chi phí hợp lý nếu doanh nghiệp thành phần không đủ năng lực sau 2 năm.
  • Đối với an toàn đô thị và ngân sách: Việc giữ lại công trình phải đáp ứng bộ tiêu chuẩn khắt khe gồm đất hợp pháp, phù hợp quy hoạch, không tranh chấp, không vi phạm chỉ giới hay hành lang an toàn, đặc biệt phải đảm bảo kết cấu chịu lực và phòng cháy chữa cháy (PCCC). Cách làm này giúp ngân sách TP HCM thu về nguồn lực tài chính đáng kể thay vì tốn kém chi phí cưỡng chế phá dỡ.

Góc nhìn chuyên gia & Dự báo

Đề xuất của Sở Tài chính đánh dấu bước chuyển dịch quan trọng trong tư duy quản trị đô thị từ xử lý cơ học sang tối ưu hóa nguồn lực kinh tế, hứa hẹn tạo cú hích thanh khoản cho thị trường bất động sản TP HCM giai đoạn 2026-2031.

Xét trên góc độ kinh tế học pháp lý, bài toán khó nhất của cơ chế cho phép nộp tiền để tồn tại là kiểm soát rủi ro đạo đức, tức tâm lý chủ đầu tư cố tình xây sai phép trước rồi hợp thức hóa sau. Tuy nhiên, việc dự thảo ấn định chốt chặn thời gian phát sinh vi phạm trước ngày 1/10/2026 và đặt điều kiện bắt buộc về quy hoạch, kết cấu cùng hệ thống PCCC đã tạo ra ranh giới rõ ràng giữa xử lý tồn đọng lịch sử và dung túng sai phạm mới. Đối với cơ chế giao đất không qua đấu giá cho dự án thành phần, đây là giải pháp thực tiễn nhằm gỡ nút thắt liên đới vốn làm tê liệt nhiều đại dự án khu đô thị suốt nhiều năm qua.

Dự báo trong giai đoạn từ cuối năm 2026 đến 2028, nếu dự thảo được HĐND TP HCM thông qua, nhóm dự án chung cư đã bàn giao nhưng kẹt sổ hồng và các dự án thành phần tại khu Đông, khu Nam thành phố sẽ tái khởi động mạnh mẽ. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp khơi thông dòng tiền bị chôn vùi trong hàng tồn kho pháp lý mà còn bổ sung nguồn cung nhà ở thực cho thị trường, góp phần giảm áp lực tăng giá bất động sản tại TP HCM trong trung và dài hạn.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Công trình sai phép cần đáp ứng điều kiện gì để được nộp 50% giá trị thay vì tháo dỡ?

Ngoài việc nộp phạt hành chính và nộp lại 50% giá trị phần sàn xây dựng vi phạm phát sinh trước ngày 1/10/2026, công trình phải nằm trên đất hợp pháp, phù hợp quy hoạch, không tranh chấp, không ảnh hưởng công trình lân cận, không vi phạm chỉ giới hay hành lang an toàn, đồng thời đảm bảo kết cấu chịu lực và phòng cháy chữa cháy.

Doanh nghiệp thành phần cần điều kiện nào để được giao đất không qua đấu giá?

Doanh nghiệp thành phần phải có hợp đồng ký với nhà đầu tư trục chính trước ngày 1/8/2024, dự án không có tranh chấp, có cam kết đóng phí hạ tầng và phải hoàn tất giải phóng mặt bằng phần diện tích còn lại trong thời hạn tối đa 2 năm.

RELATED ARTICLES
- Advertisment -

Most Popular

Recent Comments