Trang chủSức khỏeTử vong vì đột quỵ tăng gấp đôi: Báo động đại dịch...

Tử vong vì đột quỵ tăng gấp đôi: Báo động đại dịch thầm lặng

Gánh nặng bệnh không lây nhiễm đang bùng nổ khi số ca tử vong do đột quỵ tại Việt Nam tăng vọt từ 16.000 lên 33.100 trường hợp trong giai đoạn 2021-2025. Chiếm đến 60% tổng số tử vong của hệ tuần hoàn, căn bệnh này không còn là nguy cơ riêng của tuổi già mà đang trực tiếp đe dọa lực lượng lao động trẻ tuổi.

Bối cảnh & Dữ kiện

Tỷ lệ tử vong do đột quỵ đã tăng vọt 2,07 lần sau 4 năm, chính thức trở thành nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong toàn bộ nhóm bệnh lý tuần hoàn tại Việt Nam.

Theo số liệu từ Báo cáo Thực trạng và xu hướng nguyên nhân tử vong tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025 do Cục Thống kê công bố ngày 12/11, toàn quốc ghi nhận 109.400 người chết vì đột quỵ trong tổng số 179.800 ca tử vong liên quan đến hệ tuần hoàn (chiếm khoảng 10% tổng số ca chết do bệnh tật được đăng ký khai tử).

Chỉ số thống kêGiai đoạn / Số liệuGhi chú lâm sàng
Số ca tử vong năm 202116.000 caKhởi điểm giai đoạn quan sát
Số ca tử vong năm 202533.100 caTăng gấp 2,07 lần
Tổng tử vong đột quỵ (2021-2025)109.400 caChiếm 60% bệnh hệ tuần hoàn
Tương quan giới tính (Nam / Nữ)69% / 31%Nam gấp 2,2 lần nữ giới
Nhóm tuổi 25-49 tuổiChênh lệch 5-7 lầnNam giới chiếm tỷ lệ áp đảo

Đáng chú ý, bệnh tim thiếu máu cục bộ (bao gồm nhồi máu cơ tim) xếp thứ hai với 33.700 ca tử vong trong 5 năm. Bên cạnh đó, tử vong do tăng huyết áp có suy tim cũng tăng hơn hai lần, phơi bày thực trạng kiểm soát bệnh nền yếu kém trong cộng đồng.

Phân tích đa chiều & Tác động

Đột quỵ gia tăng nhanh ở nhóm tuổi lao động đang tạo ra tổn thất kinh tế – xã hội nghiêm trọng vượt ra ngoài phạm vi y tế đơn thuần.

Sự chênh lệch giới tính trong tỷ lệ tử vong đột quỵ là hệ quả của tổng hòa các yếu tố hành vi và áp lực chuyển dịch lối sống. Tại nhóm tuổi 25-49 tuổi, nam giới tử vong cao gấp 5-7 lần nữ giới. Tỷ lệ lạm dụng thuốc lá, rượu bia, chế độ dinh dưỡng dư thừa chất béo cùng tâm lý trì hoãn khám định kỳ khiến nam giới trẻ tuổi dễ rơi vào các cơn tai biến mạch máu não bùng phát dữ dội mà không có sự phòng vệ trước.

Tác động từ hiện tượng này không chỉ dừng lại ở tỷ lệ tử vong. Đột quỵ để lại di chứng tàn phế vĩnh viễn cho hàng chục nghìn người mỗi năm. Đối với các cơ sở y tế tuyến cuối như Bệnh viện Nhân dân 115, áp lực thu dung và điều trị tiêu sợi huyết, can thiệp lấy huyết khối nội mạch trong “khung giờ vàng” liên tục quá tải. Khi một trụ cột gia đình trong độ tuổi 30-50 tuổi đột ngột qua đời hoặc mất sức lao động, nguồn thu nhập chính mất đi, kéo theo chi phí phục hồi chức năng đắt đỏ, đẩy nhiều gia đình vào bẫy nghèo y tế.

Góc nhìn chuyên gia & Dự báo

Chủ động kiểm soát các yếu tố nguy cơ từ sớm là giải pháp mang tính sống còn để ngăn chặn sự sụp đổ hệ thống an sinh do bệnh tim mạch gây ra.

GS.TS Phạm Mạnh Hùng, Viện trưởng Viện Tim mạch thuộc Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), nhận định tốc độ gia tăng này là “sự bùng phát thầm lặng của một đại dịch không lây nhiễm”. Theo GS.TS Phạm Mạnh Hùng, việc chủ động thay đổi lối sống, kiểm soát huyết áp, giảm mỡ máu, kiểm soát béo phì và loại bỏ thuốc lá có thể triệt tiêu tới 80% nguy cơ mắc bệnh.

Dự báo đến năm 2030, nếu Việt Nam không phổ cập mạng lưới cấp cứu đột quỵ ngoại viện và chiến lược tầm soát tăng huyết áp toàn dân, gánh nặng tử vong do đột quỵ có thể tiếp tục tăng thêm 30-40%. Việc ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) trong chẩn đoán hình ảnh thần kinh từ xa tại tuyến huyện, kết hợp chính sách thuế đối với các sản phẩm có hại cho tim mạch, cần được xem là ưu tiên quốc gia cấp bách.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tại sao tỷ lệ tử vong do đột quỵ ở nam giới lại cao gấp 2,2 lần nữ giới?

Sự chênh lệch xuất phát từ tỷ lệ hút thuốc lá, sử dụng rượu bia cao vượt trội ở nam giới, kết hợp với áp lực công việc, chế độ ăn nhiều mỡ và tâm lý chủ quan không khám tầm soát huyết áp định kỳ.

Làm thế nào để giảm thiểu 80% nguy cơ đột quỵ theo khuyến cáo chuyên gia?

Người dân cần duy trì lối sống lành mạnh bằng cách tập thể dục tối thiểu 30 phút mỗi ngày, hạn chế ăn mặn, kiêng thuốc lá, duy trì cân nặng chuẩn và kiểm soát chặt chẽ chỉ số huyết áp cùng mỡ máu định kỳ.

RELATED ARTICLES
- Advertisment -

Most Popular

Recent Comments