- Việt Nam nhập khẩu 17,4 tỷ USD hàng hóa từ Mỹ trong 9 tháng đầu năm, tăng 2,13 tỷ USD (tương đương 14%) so với cùng kỳ năm ngoái, cho thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ trong thương mại song phương.
- Hàng tiêu dùng Mỹ, đặc biệt là thực phẩm tươi sống như khoai tây, trái cây và thịt bò, ngày càng phổ biến tại các siêu thị và nhà hàng, với nhiều mặt hàng ghi nhận mức tăng trưởng doanh số trên 20%.
- Ngoài hàng tiêu dùng, nhập khẩu máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện từ Mỹ đạt 5,32 tỷ USD (chiếm gần 31% tổng kim ngạch), cùng với máy móc, thiết bị, khẳng định vai trò quan trọng của Mỹ trong chuỗi cung ứng sản xuất của Việt Nam.
Bối cảnh và Dữ liệu trọng tâm
Sự hiện diện ngày càng sâu rộng của hàng hóa Mỹ tại thị trường Việt Nam đang phản ánh một xu hướng thương mại mạnh mẽ và đa dạng, vượt xa các mặt hàng tiêu dùng thông thường để bao gồm cả nguyên liệu và thiết bị phục vụ sản xuất.
Từ quầy siêu thị đến bàn ăn, các sản phẩm Mỹ như khoai tây vỏ đỏ và tím, xuân đào, táo, óc chó, thịt bò, gà, tôm hùm, cá tuyết và cá hồi đang trở nên quen thuộc hơn với người tiêu dùng Việt Nam. Đơn cử, khoai tây tím Mỹ, dù có giá khoảng 130.000 đồng một kg, vẫn thu hút sự chú ý nhờ hương vị và màu sắc đặc trưng. Bà Đặng Thị Đông Phương, Trưởng đại diện Hiệp hội Khoai tây Mỹ tại Việt Nam, cho biết lượng hàng về Việt Nam mỗi mùa cũng tăng qua các năm.
Các mặt hàng trái cây cũng ghi nhận diễn biến giá hấp dẫn hơn, với xuân đào Mỹ rẻ hơn khoảng 15-20% và táo Mỹ giảm khoảng 5-10% so với cùng kỳ năm ngoái. Óc chó Mỹ cũng được các siêu thị bán lẻ ghi nhận mức tăng trưởng hơn 20%.
Trong nhóm thực phẩm, thịt bò là mặt hàng ghi nhận mức tăng nhập khẩu đáng kể. Ông Lê Văn Anh Tú, đại diện Liên đoàn Xuất khẩu Thịt Mỹ (USMEF), cho biết lượng thịt bò Mỹ nhập vào Việt Nam trong tám tháng đầu năm 2026 cao gấp ba lần cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, thịt bò Mỹ vẫn chịu bất lợi về giá do thuế nhập khẩu (thịt bò không xương 14%, có xương 20%) so với các đối thủ cạnh tranh được hưởng ưu đãi thuế.
Thứ trưởng Nông nghiệp Mỹ Stephen Alexander Vaden nhận định tại chương trình “Taste of USA – Mỹ vị Hoa Kỳ 2026” ngày 9/11 ở MM Mega Market An Phú (TP HCM) rằng Việt Nam là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh của nông nghiệp Mỹ. Theo ông Vaden, Việt Nam là thị trường xuất khẩu nông sản và các sản phẩm liên quan lớn thứ bảy của Mỹ, với kim ngạch nhóm hàng này đạt gần 5,6 tỷ USD vào năm 2025, tăng 38% so với năm trước. MM Mega Market Việt Nam cũng ghi nhận doanh thu nhóm hàng Mỹ đạt 8,3 triệu USD vào năm 2025, với thực phẩm tươi sống tăng khoảng 20%.
Tổng quan về kim ngạch nhập khẩu hàng hóa từ Mỹ vào Việt Nam trong 9 tháng đầu năm cho thấy bức tranh tăng trưởng rõ nét:
| Mặt hàng | Kim ngạch 9 tháng đầu năm (USD) | Tăng trưởng so với cùng kỳ |
|---|---|---|
| Tổng kim ngạch nhập khẩu từ Mỹ | 17,4 tỷ USD | Tăng 2,13 tỷ USD (14%) |
| Rau quả Mỹ | Từ 461 triệu USD lên 572 triệu USD | Tăng 111 triệu USD |
| Đậu tương Mỹ | Từ 352 triệu USD lên 424 triệu USD | Tăng 72 triệu USD |
| Máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện | Khoảng 5,32 tỷ USD | Chiếm gần 31% tổng kim ngạch |
| Máy móc, thiết bị và phụ tùng | Khoảng 1,31 tỷ USD |
Phân tích tác động đa chiều (Ngắn hạn & Dài hạn)
Sự gia tăng nhập khẩu hàng hóa Mỹ mang lại những tác động kinh tế vĩ mô và vi mô đáng kể, định hình lại hành vi tiêu dùng và chiến lược kinh doanh tại Việt Nam.
Tác động ngắn hạn:
- Đối với người tiêu dùng: Sự đa dạng hóa nguồn cung mang đến nhiều lựa chọn hơn về chất lượng và chủng loại sản phẩm. Mặc dù một số mặt hàng có giá cao hơn, nhưng sự giảm giá của các loại trái cây như xuân đào và táo Mỹ đã kích thích sức mua, tạo ra sự cạnh tranh về giá và chất lượng trên thị trường nội địa.
- Đối với doanh nghiệp bán lẻ và phân phối: Các nhà bán lẻ như MM Mega Market có cơ hội mở rộng danh mục sản phẩm, thu hút phân khúc khách hàng ưa chuộng hàng nhập khẩu chất lượng cao. Tuy nhiên, điều này cũng đòi hỏi năng lực quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả và chiến lược marketing phù hợp để cạnh tranh.
- Đối với cán cân thương mại: Việc nhập khẩu tăng mạnh, đặc biệt là các mặt hàng tiêu dùng, có thể ảnh hưởng đến cán cân thương mại trong ngắn hạn. Tuy nhiên, sự gia tăng nhập khẩu máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, máy móc thiết bị cho thấy nhu cầu đầu vào phục vụ sản xuất và xuất khẩu của Việt Nam, có thể cân bằng lại cán cân trong dài hạn.
Tác động dài hạn:
- Tăng cường hội nhập kinh tế: Xu hướng này củng cố mối quan hệ thương mại Việt Nam – Mỹ, thúc đẩy các cuộc đàm phán về giảm rào cản thương mại và thuế quan, như trường hợp thịt bò Mỹ. Điều này mở ra cơ hội lớn hơn cho hàng hóa hai nước tiếp cận thị trường của nhau.
- Nâng cao tiêu chuẩn chất lượng: Sự hiện diện của hàng hóa Mỹ với các tiêu chuẩn chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc cao sẽ tạo áp lực cạnh tranh, khuyến khích các nhà sản xuất và phân phối trong nước nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ.
- Đa dạng hóa chuỗi cung ứng: Việc tăng cường nhập khẩu từ Mỹ giúp Việt Nam đa dạng hóa nguồn cung, giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một thị trường duy nhất, đặc biệt trong bối cảnh địa chính trị và kinh tế toàn cầu nhiều biến động.
- Thúc đẩy đầu tư: Sự tăng trưởng thương mại có thể thu hút đầu tư từ các doanh nghiệp Mỹ vào lĩnh vực logistics, phân phối và chế biến tại Việt Nam, tạo thêm việc làm và chuyển giao công nghệ.
Khuyến nghị & Kịch bản tiếp theo
Để tối ưu hóa lợi ích từ làn sóng hàng hóa Mỹ, Việt Nam cần tiếp tục đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ thương mại và theo dõi sát sao các yếu tố vĩ mô.
Khuyến nghị:
- Đối với Chính phủ: Tiếp tục đàm phán với Mỹ để giảm các rào cản thương mại và thuế nhập khẩu, đặc biệt là đối với các mặt hàng chiến lược như thịt bò, nhằm tăng cường sức cạnh tranh và mang lại lợi ích cho người tiêu dùng. Đồng thời, cần cải thiện hạ tầng logistics và thủ tục hải quan để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu.
- Đối với Doanh nghiệp Việt Nam: Chủ động tìm kiếm cơ hội hợp tác với các nhà cung cấp và phân phối Mỹ, không chỉ để nhập khẩu mà còn để học hỏi về tiêu chuẩn chất lượng, quản lý chuỗi cung ứng và chiến lược marketing. Các doanh nghiệp cũng nên tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm nội địa để cạnh tranh công bằng.
- Đối với Người tiêu dùng: Nắm bắt thông tin về nguồn gốc, chất lượng và giá cả để đưa ra lựa chọn tiêu dùng thông minh, tận dụng sự đa dạng của thị trường.
Kịch bản tiếp theo và các tín hiệu cần theo dõi:
- Tiến trình đàm phán thương mại: Bất kỳ động thái nào về việc giảm thuế quan hoặc dỡ bỏ rào cản phi thuế quan sẽ có tác động lớn đến giá cả và khối lượng hàng hóa Mỹ nhập khẩu vào Việt Nam.
- Biến động tỷ giá hối đoái: Tỷ giá USD/VND sẽ tiếp tục là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến chi phí nhập khẩu và sức mua của người tiêu dùng.
- Sức mua của thị trường nội địa: Tăng trưởng kinh tế và thu nhập của người dân Việt Nam sẽ quyết định khả năng hấp thụ các sản phẩm nhập khẩu, đặc biệt là các mặt hàng có giá trị cao.
- Chính sách hỗ trợ nông nghiệp Mỹ: Các chương trình quảng bá và hỗ trợ xuất khẩu từ phía Mỹ, như hoạt động của USMEF và Hiệp hội Khoai tây Mỹ, sẽ tiếp tục thúc đẩy sự hiện diện của sản phẩm tại Việt Nam.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tại sao hàng hóa Mỹ ngày càng phổ biến tại Việt Nam?
Hàng hóa Mỹ trở nên phổ biến hơn tại Việt Nam nhờ sự kết hợp của nhiều yếu tố: chất lượng sản phẩm cao, khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng, giá cả cạnh tranh hơn ở một số mặt hàng (như trái cây), và nỗ lực quảng bá từ các hiệp hội ngành hàng Mỹ. Ngoài ra, mối quan hệ thương mại song phương ngày càng sâu sắc cũng góp phần mở rộng kênh phân phối.
Những thách thức chính mà hàng hóa Mỹ phải đối mặt tại thị trường Việt Nam là gì?
Thách thức chính bao gồm thuế nhập khẩu cao đối với một số mặt hàng như thịt bò (14% cho loại không xương và 20% cho loại có xương), khiến giá thành khó cạnh tranh với các nguồn cung khác được hưởng ưu đãi thuế. Biến động tỷ giá hối đoái cũng ảnh hưởng đến chi phí nhập khẩu. Ngoài ra, sự cạnh tranh từ các sản phẩm nội địa và các quốc gia khác cũng là một yếu tố cần cân nhắc.
