- Bộ Công Thương ban hành Quyết định 2946 (hiệu lực từ 5/11), điều chỉnh tăng khung giá trần phát điện mặt trời năm 2026 thêm 7-17% so với chu kỳ trước.
- Mức giá cao nhất đạt hơn 2.120 đồng/kWh (chưa gồm VAT) áp dụng cho hệ thống điện mặt trời nổi tích hợp pin lưu trữ tại miền Bắc.
- Khung giá mới đóng vai trò hành lang pháp lý để Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đàm phán hợp đồng PPA, hiện thực hóa mục tiêu pin lưu trữ đạt 10.000-16.300 MW đến năm 2030.
Diễn biến và Dữ liệu trọng tâm
Khung giá phát điện mặt trời mới quy định mức trần tăng đều ở cả ba miền, đồng thời thiết lập cơ chế bù đắp chi phí rõ ràng cho các dự án tích hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS).
Theo Quyết định 2946 của Bộ Công Thương, cơ cấu biểu giá tiếp tục duy trì nguyên tắc phân hóa địa lý: miền Bắc nhận mức trần cao nhất do cường độ bức xạ thấp hơn, kế tiếp là miền Trung và miền Nam. Điểm cải cách kỹ thuật đáng chú ý là tiêu chuẩn tính giá trần cho nhà máy có BESS yêu cầu công suất pin lưu trữ tối thiểu bằng 10% công suất nhà máy với chu kỳ tích – xả điện chuẩn hóa là hai giờ. Nhà máy đáp ứng tiêu chuẩn này được hưởng mức trần cao hơn từ 9-14% so với mô hình phát điện truyền thống.
| Phân loại hình thức | Miền Bắc (đồng/kWh) | Miền Trung (đồng/kWh) | Miền Nam (đồng/kWh) |
|---|---|---|---|
| Điện mặt trời mặt đất tiêu chuẩn | 1.591 | 1.293 | 1.104 |
| Điện mặt trời nổi tiêu chuẩn | 1.940 | 1.561 | 1.340 |
| Hệ thống tích hợp pin lưu trữ (BESS) | Cao nhất hơn 2.120 (điện nổi) | Gần 1.470 (mặt đất, tăng từ 1.257) | Tăng 9-14% theo loại hình |
Phân tích tác động thị trường
Việc điều chỉnh tăng trần giá phát điện giải quyết bài toán nghẽn vốn cho các dự án chuyển tiếp, đồng thời kích thích dòng tiền đầu tư tư nhân vào hạ tầng lưu trữ đệm cho lưới điện quốc gia.
Về phương diện kinh tế dự án, mức tăng 7-17% phản ánh sát hơn chi phí vốn (WACC) và biến động giá thiết bị công nghệ trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu dịch chuyển. Động thái ưu tiên trần giá cao tại miền Bắc (lên tới 2.120 đồng/kWh) nhằm định hướng tái phân bổ nguồn lực đầu tư về khu vực đang có tốc độ tăng trưởng phụ tải cao nhưng tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt điện cục bộ trong mùa cao điểm.
Quan trọng hơn, chênh lệch biên độ giá 9-14% cho hệ thống BESS tạo ra bài toán hoàn vốn khả thi hơn cho nhà đầu tư khi phải gánh chi phí đầu tư ban đầu (CAPEX) của các module pin lưu trữ. Đây là mắt xích điều tiết trọng yếu để hiện thực hóa Quy hoạch điện VIII điều chỉnh vào tháng 4/2025, vốn đặt mục tiêu nâng công suất điện mặt trời lên 46.459-73.416 MW (chiếm 25,3-31,1% hệ thống) và hệ thống pin lưu trữ đạt 10.000-16.300 MW vào năm 2030, trước khi tiến tới quy mô 95.983-96.120 MW lưu trữ vào năm 2050.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tiêu chuẩn kỹ thuật để dự án điện mặt trời được áp dụng khung giá có pin lưu trữ là gì?
Dự án phải trang bị hệ thống pin lưu trữ đạt công suất tối thiểu bằng 10% tổng công suất lắp đặt của nhà máy và đáp ứng thời gian lưu trữ, xả điện liên tục tối thiểu là hai giờ.
Khung giá phát điện theo Quyết định 2946 có phải là giá bán điện cố định (FiT) không?
Không. Đây chỉ là khung giá phát điện tối đa (giá trần) chưa bao gồm thuế VAT, đóng vai trò căn cứ pháp lý kỹ thuật để EVN và các chủ đầu tư đàm phán, ký kết hợp đồng mua bán điện thương thảo độc lập theo cơ chế thị trường.
