- Đề xuất bổ sung các dự án hạ tầng công nghiệp văn hóa quy mô lớn vào danh mục ưu đãi đầu tư đặc biệt nhằm hiện thực hóa mục tiêu đóng góp 7% GDP vào năm 2030.
- Nhiều đại biểu kiến nghị mở rộng cơ chế ưu đãi sang lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, dược liệu và kỹ thuật hàng không (MRO) để tạo lực đẩy kinh tế bền vững.
- Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư dự kiến được Quốc hội biểu quyết thông qua vào ngày 20/11/2024 và có hiệu lực thi hành từ ngày 31/3/2027.
Diễn biến và Dữ liệu trọng tâm
Sáng 24/10/2024, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, trong đó tâm điểm là đề xuất mở rộng diện ưu đãi đầu tư đặc biệt sang hạ tầng công nghiệp văn hóa và các ngành giá trị gia tăng cao.
Hiện tại, dự thảo của Chính phủ chỉ tập trung ưu đãi đặc biệt cho 4 nhóm dự án tác động lan tỏa lớn gồm: trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm dữ liệu lớn (big data), hạ tầng điện toán đám mây, sản xuất – kiểm thử chip bán dẫn, logistics quốc tế và kho dự trữ năng lượng. Nhận thấy khoảng trống pháp lý đối với các ngành kinh tế trọng điểm khác, các đại biểu Quốc hội đã đưa ra nhiều kiến nghị bổ sung cụ thể.
| Đại biểu / Cơ quan | Lĩnh vực đề xuất bổ sung | Nội dung ưu đãi chi tiết | Mục tiêu chiến lược |
|---|---|---|---|
| Bà Nguyễn Thị Mai Thoa (Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội) | Công nghiệp văn hóa & Du lịch | Hạ tầng công nghiệp văn hóa quy mô lớn, công viên công nghệ văn hóa, du lịch di sản số quốc tế. | Đưa du lịch và văn hóa đóng góp 10-12% GDP, riêng công nghiệp văn hóa chiếm 7% GDP vào năm 2030. |
| PGS. TS Trần Hoàng Ngân (Đoàn Đại biểu Quốc hội TP.HCM) | Văn hóa, Du lịch & Nông nghiệp công nghệ cao | Cải cách hành chính, xúc tiến vốn trong – ngoài nước, ứng dụng chuyển đổi số và nghiên cứu miễn thuế liên quan. | Tạo trụ đỡ vững chắc, phá vỡ giới hạn tăng trưởng nông nghiệp 3,5-4%, củng cố nội lực trước biến động toàn cầu. |
| Bà Lê Nữ Thùy Dương (KN Holdings) | Nông sản AI, Dược liệu & Kỹ thuật hàng không | Chế biến thực phẩm bằng AI, dược liệu công nghệ cao, bảo dưỡng – sửa chữa – đại tu tàu bay (MRO). | Bảo đảm an ninh lương thực quốc gia và nâng cao vị thế chuỗi cung ứng kỹ thuật hàng không. |
Theo lộ trình lập pháp, dự thảo luật sẽ tiếp tục được đưa ra thảo luận tại hội trường vào ngày 2/11/2024, trước khi Quốc hội xem xét, biểu quyết thông qua vào ngày 20/11/2024. Trường hợp được thông qua đúng kế hoạch, các cơ chế chính sách mới sẽ chính thức đi vào cuộc sống từ ngày 31/3/2027.
Phân tích tác động thị trường
Cơ chế ưu đãi đầu tư đặc biệt cho công nghiệp văn hóa là bước ngoặt thể chế hóa nhằm giải phóng nguồn lực tư nhân vào các dự án hạ tầng văn hóa – du lịch quy mô lớn. Trước đây, dòng vốn xã hội hóa đổ vào các dự án công viên giải trí chuyên đề, số hóa di sản hay trung tâm biểu diễn phức hợp thường gặp rào cản lớn về chi phí sử dụng đất, thủ tục đầu tư kéo dài và thời gian hoàn vốn chậm. Việc bổ sung ngành này vào diện nhận hỗ trợ đặc biệt tương đương với nhóm công nghệ cao sẽ tạo ra sân chơi hấp dẫn cho các tập đoàn bất động sản du lịch và công nghệ.
Về mặt vĩ mô, đề xuất này bảo đảm tính đồng bộ với Nghị quyết 26 của Bộ Chính trị và dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đối mặt với nhiều bất định, công nghiệp văn hóa và du lịch đóng vai trò bộ đệm giảm chấn hiệu quả cho nền kinh tế Việt Nam. Khi kết hợp cùng đề xuất ưu đãi cho nông nghiệp công nghệ cao và kỹ thuật hàng không, khung khổ Luật Đầu tư sửa đổi sẽ không chỉ thúc đẩy tăng trưởng dịch vụ mà còn trực tiếp tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng bền vững, giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào xuất khẩu gia công.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tại sao hạ tầng công nghiệp văn hóa cần được hưởng ưu đãi đầu tư đặc biệt?
Các dự án hạ tầng công nghiệp văn hóa quy mô lớn (như công viên công nghệ văn hóa, nền tảng di sản số) đòi hỏi nguồn vốn đầu tư ban đầu rất lớn và thời gian thu hồi vốn dài. Ưu đãi đầu tư đặc biệt giúp thu hút dòng vốn tư nhân chất lượng cao, tạo động lực liên ngành để hiện thực hóa mục tiêu ngành này đóng góp 7% GDP vào năm 2030.
Khi nào khung chính sách ưu đãi đầu tư mới này bắt đầu có hiệu lực thi hành?
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư được ấn định lịch biểu quyết tại Quốc hội vào ngày 20/11/2024. Nếu được thông qua theo đúng quy trình, luật sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 31/3/2027.
